МОЕ ЗДРАВЈЕ

Што треба да знаете за остеопорозата?

Остеопорозата е болест на коскеното ткиво во која се губат органските и минералните делови од коските, поради што тие стануваат кршливи и кршливи. Припаѓа на една од петте најчести хронични заболувања воопшто, а 80% од сите заболени се жени. Остеопорозата е болест на староста и најчесто се поврзува со хормонални промени кои се јавуваат во староста. Најчести и опасни компликации на оваа болест се фрактури на пршлените и вратот на бедрената коска.

Зошто се јавува остеопороза?

Осумдесет проценти од заболените од остеопороза се постари жени, а најчеста и најзначајна причина за оваа болест е постменопаузалниот прекин на лачењето на женскиот полов хормон, естроген. Коскениот систем е постојано изложен на многу високи оптоварувања. За да може да го издржи сето ова, треба често да се обновува и обновува во текот на својот живот. Оваа задача ја вршат остеобластите и остеокластите, клетки кои ги разградуваат старите и оштетени делови од коската и градат нова коска. Овој процес на ремоделирање на коските е условен од интеракцијата на хормоните и механичките дразби, а токму нивната рамнотежа е неопходна за нормално функционирање на коските. Кај децата, целиот коскен систем се заменува за околу пет години, додека на возрасните им треба двојно повеќе време за овој процес. Оптоварувањето игра многу важна улога во брзината на ремоделирање на коските. Така, спортистите кои ставаат поголем стрес на својот скелетен систем со мускулна работа, постојано предизвикуваат стимул на коските и на тој начин ја поттикнуваат нивната реконструкција. Токму затоа физичката активност е еден од главните и најефикасните начини за спречување на остеопорозата. За време на репродуктивната возраст кога имаат нормална количина на естроген во крвта, жените се заштитени од губење на коскената маса. Ова драстично се менува по менопаузата и наглото опаѓање на концентрацијата на естроген. Тогаш започнува постепеното и неизбежно намалување на коскената маса. Други поврзани болести, несоодветна исхрана, недостаток на физичка активност и генетска предиспозиција може да го забрзаат овој процес и на тој начин брзо да доведат до патолошко намалување на коскената маса, што го нарекуваме остеопороза. Минералот калциум игра исклучително важна улога во јачината и квалитетот на коските. Заедно со фосфорот формира соли кои заедно со колагенот ја формираат основата на коскеното ткиво. Затоа, секое нарушување кое го намалува количеството на слободен калциум во крвта го поттикнува развојот на остеопороза. Најчесто главен виновник за ваквата состојба е несоодветната количина на калциум во исхраната, потоа нарушување на апсорпцијата на калциум кај разни болести на дигестивниот систем и ендокрини заболувања кои можат да ја нарушат состојбата на калциумот во организмот (тироидна жлезда и паратироидна болести, стрес, дијабетес, зголемено лачење на кортизол… ). Витаминот Д е неопходен за апсорпција на калциум во тенкото црево и неговиот недостаток директно влијае на количината на калциум во коските. Се создава во кожата при изложување на сончевите зраци, така што недоволното изложување на сонце ја намалува апсорпцијата на калциум и на тој начин промовира деминерализација на коските.

Компликации

Најчести и најопасни компликации се скршениците, поточно на пршлените и вратот на бедрената коска. Скршениците најчесто се случуваат без поголема траума, речиси во секојдневните активности. Колку се чести и сериозни последиците од овие компликации говори податокот дека секоја втора до трета жена на возраст над 50 години и секој десетти маж на возраст над 50 години доживуваат фрактура на коските предизвикани од остеопоротични промени. Една од пет жени кои доживеале фрактура на вратот на бедрената коска умира во рок од 6 месеци до една година поради компликации. Само една третина од пациентите со скршеници успеваат да се вратат на самостоен живот, додека на повеќе од половина им е потребна секојдневна нега.

Воспоставување дијагноза

Главниот параметар за дијагноза на остеопороза е дензитометриското мерење на коскената густина. Она што се мери е отстапувањето на коскената густина во однос на вредностите на здрава и млада популација. Покрај мерењето на коскената густина, деталната медицинска историја и откривањето на факторите на ризик се од суштинско значење за дијагнозата, а некои лабораториски наоди исто така можат да помогнат. Фактори на ризик вклучуваат возраст постара од 50 години, влегување во менопауза, прекумерно консумирање алкохол и кофеин, пушење, мала телесна тежина, малигни заболувања, нарушувања во исхраната, недостаток на физичка активност.

Остеопороза кај мажи

Иако огромното мнозинство од заболените од остеопороза се жени, оваа болест не е резервирана само за „понежниот пол“. Секоја трета скршеница на колкот се јавува кај мажи, а секој десетти маж на возраст над 50 години доживува една. Покрај тоа, смртноста од компликации по фрактура на колкот е двојно поголема отколку кај жените. Најчеста причина за деминерализација и губење на коскената маса е хормоналната нерамнотежа кај мажите. Се јавува по 60-тата година од животот, а се карактеризира со постепено намалување на лачењето на тестостерон. Самиот тестостерон не влијае директно на метаболизмот на коските толку интензивно. На периферијата, тој се претвора во естрадиол, кој е сличен на естрогенот и има многу посилен ефект врз ремоделирањето на коските од самиот тестостерон. Постепено намалување на лачењето на тестостерон, поцврсти и поголеми коски поради различниот раст во пубертетот и поинтензивна физичка активност во текот на животот се причините поради кои оваа болест е три пати поретка кај мажите.

Остеопороза – „болест на иднината“

Веќе денес се проценува дека 8 до 10% од светската популација боледува од оваа болест, а во следните 20 години тој број би требало да се удвои. Остеопорозата е болест на староста, а општата популација старее, современиот начин на живот се повеќе го елиминира движењето и здравата исхрана, а сето тоа фаворизира развој на тивка епидемија. Лекувањето е долгорочно, а последиците се многу тешки, па затоа превенцијата во форма на редовна физичка активност, здрава и урамнотежена исхрана, избегнување алкохол, пушење и кофеин е првиот избор во решавањето на оваа глобална болест.

Leave a comment

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *

Related Articles

МОЕ ЗДРАВЈЕ

Совети околу тироидната жлезда

Тироидната жлезда е одговорна за лачењето хормони коишто регулираат многу од витални...

МОЕ ЗДРАВЈЕ

Зошто е добро да се пие сок од пченица?

Ако некогаш сте пиеле светло зелен сок или смути, голема е веројатноста...

МОЕ ЗДРАВЈЕ

Оревите помагаат во превенција на Алцхајмерова болест

Врската помеѓу исхраната и здравјето на мозокот е непобитна. Одредена храна е...

МОЕ ЗДРАВЈЕ

Со правилно дишење може да ги намалите здравствените проблеми

Иако честопати се заборава, еден од најдобрите начини да се решат некои...